TEST 5 5.Hafta Dizgi Düzenleme Ölçüleri ve İlkeleri (TİPOGRAFİ 2.Dönem T...

 Sorularla Öğrenelim Tipografi II 5. DİZGİ DÜZENLEME İLKELERİ VE ÖGELERİ Soru 1: Harf dizgisinin düzenlenmesinde kaç temel yaklaşım vardır? (Çoktan Seçmeli) 1 2 3 ✔ 4 5 Soru 2: Hangisi harf dizgisi hizalamasının düzenlenmesinde veya dizgilerin bloklanmasında bir temel yaklaşım değildir? (Çoktan Seçmeli) ✔ Yarım blok Tam blok Ortalı blok Bir taraftan blok Rastgele veya düzensiz Soru 3: Harf dizgisinin tüm satırlarda aynı uzunlukta dizildiği ve her iki taraftan düşey olarak hizalandığı düzenleme türü hangisidir? (Çoktan Seçmeli) Bir taraftan blok Ortalı blok ✔ Tam blok Rastgele veya düzensiz Hiç biri Soru 4: Metin veya gösterim dizgisinde satır uzunluklarının çok kısa ve çok uzun olmaksızın uygun ve hoş bir kenar oluşturması beklenen hizalama türü hangisidir? (Çoktan Seçmeli) Rastgele veya düzensiz Sol blok Sağ blok Tam blok ✔ Ortalı blok Soru 5: Bir tarafı serbest ya da –diğer bir ifadeyle– bir tarafa yığılmış harf dizgisi (genellikle sol blok) daha çok hangi yüzyılın bir tasarım tercihidir? (Çoktan Seçmeli) 18. Yüzyıl 19. Yüzyıl ✔ 20. Yüzyıl 21. Yüzyıl Hiç biri Soru 6: Dizgisinde: 1) Eşit sözcük boşluk düzeniyle düzenli bir yazı örüntüsü oluşturan, 2) Kısa sütunlarda en uygun sonucu veren ve 3) En az tireleme gerektiren dizgi hizalaması hangisidir? (Çoktan Seçmeli) Tam blok Sağ blok ✔ Sol Blok Ortalı blok Hepsi Soru 7: Aşağıdaki tipografik işaretlerden hangisi basımcılığın hem klasik çağlarında hem de modern dönemde parağraf imi olarak kullanılmaktadır? (Çoktan Seçmeli) ✔ * % & Soru 8: Parağrafları belirtmede kullanılan en temel uygulamalardan bir diğeri olan, ilk satırın en az bir pika içerden başlatılması uygulamasının adı nedir? (Çoktan Seçmeli) Yükselmiş ✔ İçerlek Asılmış Çevresinde dolaşma Tipogram Soru 9: Çok sütunlu bir dizgi işleminde hangi uygulama parağraf sütunlarını oluşturan dizgi satırlarının yatayda aynı hizada olmasını sağlar? (Çoktan Seçmeli) Parağraf başına boşluk katmak Parağraf sonuna boşluk katmak ✔ Parağraf sonuna boşluk katmamak Parağrafı içerlek yapmak Parağraf başında yükselmiş ilkharf kullanmak Soru 10: Hangisi, özellikle ansiklopedi, sözlük ve fihrist gibi verisi çok olan yayınlarda tercih edilen parağraf belirtme uygulamasıdır? (Çoktan Seçmeli) Parağraf sonuna boşluk katmak Parağraf başında yükselmiş ilkharf kullanmak ✔ Asılı içerlek kullanım Sol blok kullanım Parağrafı içerlek yapmak Herhangi bir harf ya da sözcük boşluk düzeni tartışması dizgi satırlarının sayfada nasıl dizildiğini göz önünde bulundurmak zorundadır ki bu “dizgi düzenlemesi” demektir. Dizgi düzenleme ilkeleri ve ögeleri hakkında klasik Gutenberg sonrası tipografinin görsel unsurları veya göstergelerinden oluşan bir düzenleme (Kaynak: Sarıkavak, 2004, s. 126). Harf dizgisinin düzenlenmesinde dört temel yaklaşım vardır. Bunlar: Hem sağdan hem de soldan (tam) bloklama, yani dizgiyi her iki taraftan da düşey olarak hizalama (justified); sol (left) ya da sağdan (right) bloklama, yani dizgiyi yalnız bir taraftan düşey olarak hizalama (unjustified); bakışımlı ya da ortadan (centered) bloklama; ve de bakışımlı olmayan ya da rastlantısal yapılan (asymmetrical or random) bloklama düzenlemeleridir. Aşağıdaki örneklerde tasarımın gerek duyduğu sol, sağ, ortalı veya tam blok gibi çeşitli metin yığma, hizalama, istifleme veya bloklama uygulamaları bulunmaktadır (Solda) Hacettepe Üniversitesi Hastanelerinin düzenlediği “Öneripiyat’98” etkinliği afişi. Yazı ögeleri görsel lekeleri oluşturması için çeşitli biçimlerde düzenlenmiştir. Font: Trajan, Tasarım: Namık K. Sarıkavak, 1998 Tam Blok Dizgi Her iki taraftan veya diğer adıyla “tam bloklanmış” düzenlemede harf dizgisi tüm satırlarda aynı uzunlukta dizilir ve sağda ve solda, yani her iki tarafta düşey olarak hizalanır. Bu, kaligrafinin altın çağlarındaki genelgeçer yazma eser uygulamasıdır ve klasik tipografiye de aynen aktarılmış olan bir düzenleme anlayışı olup, özellikle gazetelerde, kitap ve süreli yayınlarda, oldukça geniş bir alanda kullanılan bir dizgi yöntemidir Bakışımlı Dizgi Bir sayfada dizgi satırlarının düzenlenmesinin bir diğer yolu, sağdaki ve soldaki kenarlarının düzensiz olduğu, ancak satırların düşey olarak bakışımlı hizalandığı durumdur. Tek taraftan blok ya da serbest dizgiye benzer bir biçimde, bakışımlı bloklanmış harf dizgisi de sözcük boşluk düzeninde eşitliğe sahiptir. Harf dizgisi ortadan bloklandığı zaman, yeterince değişik satır uzunluklarının ilginç bir dış kenar yarattığından emin olunmalıdır Aldus Manutius'un 1499'da bastığı “Hypnerotomachia Poliphili” kitabından resimli sayfa örneği. Dizgide ilk paragraf içerlekli ve tam blok, son paragraf ise üçgen bir yapı oluşturacak şekilde bakışımlı (ortadan) blok yapılmış